SikkensFoundation

Sikkensprijs

1962 STRUCTURE, DICK VAN WOERKOM, JEAN GORIN, CHARLES BIEDERMAN, JOOST BALJEU — Voor de opleving van het constructivisme en de verbeel- ding van universele wetten in de lijn van De Stijl, met als doel: de algehele vernieuwing van onze sociale omge- ving, van huis tot stad. — De Sikkensprijs van 1962 wordt uitgereikt aan drie beel- dend kunstenaars: Jean Gorin, Charles Biederman en Joost Baljeu; één architect: Dick van Woerkom; en één tijdschrift: Structure (1958-1964), opgericht door Baljeu. In dit Engelstalige internationaal gerichte tijdschrift staat de synthese tussen architectuur en beeldende kunst cen- traal. Er wordt stelling genomen tegen de ‘golf van een ongebreidelde chaos die de naoorlogse beeldende kunst overspoelde’, en men tekent verzet aan tegen de l’art pour l’art houding die tachisme, Action Painting, Brutalis- me en neo-Realisme kenmerkt, volgens de redactie. In plaats daarvan stelt men zich op een positief standpunt door de overtuiging dat een nieuwe opbouw van de we- reld mogelijk is en men wil dit verwezenlijken door een steeds verdergaande synthese der kunsten. De Sikkenslaureaten van 1962 komen allen in het blad voor. Hun onderlinge overeenkomst is het (neo-)con- structivisme dat in het verlengde ligt van De Stijl en Ma- levich. De vier zijn eveneens vertegenwoordigd op de tentoonstelling ‘Experiment in constructie’ die het jaar daarvoor in het Stedelijk Museum in Amsterdam heeft plaatsgevonden. Tijdens deze tentoonstelling is werk ge- toond van acht kunstenaars uit verschillende landen, die allen in de neo-constructivistische richting werken. Hun abstract-geometrische schilderijen, sculpturen en ma- quettes zijn uiterlijk sterk aan elkaar verwant. Joost Bal- jeu is mede-organisator en publiceert in de tentoonstel- lingscatalogus de tekst ‘De nieuwe beeldende uitdrukking’, welke getuigt van een veranderde opvatting van de werkelijkheid: De natuur als zichtbare werkelijk- heid is niet langer uitgangspunt voor deze nieuwe kunst, maar de verbeelding van universele wetten, immateriële vormprincipes die aan de kosmos ten grondslag liggen. De nieuwe beeldende uitdrukking is geen weergave van deze werkelijkheid, maar vertaalt deze: een proces van intensiteit van verinnerlijking. Zij schept geen vormen maar plastische verhoudingen. De nieuwe beeldende uit- drukking is positief. In plaats van het zoeken naar het ei- gen ik, stelt zij de individuele mens als deel van de sa- menleving en elke bijdrage tot de gemeenschap als haar hoogste streven. Het is hierom dat de nieuwe beeldende uitdrukking tegelijk de algehele vernieuwing van onze so- ciale omgeving voorbereidt: van huis tot stad. Terug naar overzicht