SikkensFoundation
Sikkensprijs
1985 TAGLIASACCHI EN ZANETTA — Voor hun opzienbarend onderzoek naar het in historisch opzicht uniek kleurenschema voor de stad Turijn in de periode 1800-1850. — Op 19 november wordt in de Rai de Sikkens Award 1985 uitgereikt aan de Italiaanse architecten Germano Taglias- acchi en Riccardo Zanetta voor hun uniek, historisch on- derzoek naar het 19de-eeuwse kleurgebruik in de archi- tectuur van de stad Turijn, en de toepassing van deze kennis in de huidige ontwikkeling van de Turijnse oude binnenstad. Het vormt tevens de aanzet voor de advise- rende rol die de stichting in nog enkele vergelijkbare pro- jecten zal gaan spelen. De architecten Germano Tagliasacchi en Riccardo Za- netta krijgen de award voor hun opzienbarend kleurhisto- risch onderzoek dat zij sedert 1978 in Turijn hebben uit- gevoerd. in hun gezamenlijk afstudeerproject, I Colori di Torino 1800-1850, onder supervisie van professor G. Bri- no van de Facoltà di archittetura del Politecnico te Turijn, hebben zij de hoofdelementen blootgelegd van een his- torisch gesproken uniek kleurschema voor deze stad. De gangbare denkbeelden over het ‘gele’ Turijn werden daarmee gelogenstraft. De onderzoekers waren geïnte- resseerd in de vraag hoe kleur gebruikt was als stedelij- ke politiek onder de Franse administratie in eerste helft van de 19de eeuw, een kleurtoepassing die daarna ver- loren is gegaan. Huis voor huis, straat voor straat is na- gegaan hoe de situatie was. Aan de hand van archivali- sche documenten betreffende 160 kleuradviezen voor zowel individuele gevels als hele straten en pleinen heb- ben zij het chromatisch grondplan kunnen reconstrueren. Men had destijds de bedoeling visuele eenheid en ritme te bereiken volgens de classicistische regels symétrie, régularité en uniformité, door verschillende kleuren op de overwegend 17de-eeuwse gevels aan te brengen. Kleur was niet zozeer een decoratief element alswel een in- strument om op systematische en betrekkelijk eenvoudi- ge wijze het openbare karakter van de stedelijke ruimte te regisseren. Terug naar overzicht
Dit historisch onderzoek heeft nieuwe, waardevolle gege- vens opgeleverd voor de veel omvangrijker internationale studies naar de wording en transformatie van de stedelij- ke ruimte in de 19de eeuw. Bovendien heeft dit onder- zoek niet alleen talrijke, goed gedocumenteerde publica- ties opgeleverd, maar het heeft met name in Turijn geleid tot een van gemeentewege gestimuleerd, samenhan- gend kleurgebruik voor de openbare ruimte in de stad. Tot dit doel werd een strategie ontwikkeld waarbij ge- meentelijke overheden aan de hand van enkele strategi- sche projecten - zoals de omgeving van het stadhuis - particuliere huiseigenaren proberen te verleiden tot een historisch verantwoord en architectonisch kleurgebruik in de stad. Ten behoeve daarvan hebben Tagliasacchi en Zanetta een kleurenplan gemaakt voor zowel de histori- sche binnenstad als voor de periferie. Een plan aanvan- kelijk zonder enige rechtsgeldigheid en hoofdzakelijk ge- dragen door het persoonlijk enthousiasme en de werklust van zowel de beide onderzoekers als de toenmalige wet- houder. De presentatie van het historisch kleuronderzoek, kwam op een moment dat zowel vanuit de politiek als de vak- wereld, de architectuur van historische binnensteden vol- op in de belangstelling was komen te staan, niet alleen in Nederland. Het is de verdienste van Tagliasacchi en Za- netta dat zij op het juiste moment en met veel kennis van zaken hebben laten zien welke rol kleur heeft gespeeld en nog steeds kan spelen bij de vormgeving en ruimtelij- ke ervaring van de stedelijke ruimte in de meest brede zin van het woord. Het Turijn-project zou als model die- nen voor toekomstige adviezen en projecten van het be- stuur van de Stichting Sikkensprijs. Download tekst als pdf
